Yaşam biliminin artık laboratuvarlardan çıkıp, taşınabilir bilgisayar boyutunda bir düzeneğe sığmasına tanık oluyoruz. Orkan Telhan’la biyoteknoloji üçlemesinin sonuncusunda Mikrobik Tasarım Stüdyosu üzerine söyleşi.

Yıkarak inşa etme durumu İstanbul’da orta ve üst sınıfın ikamet ettiği pek çok semtte yoğun bir şekilde yaşanıyor. Çıkmacı piyasası epey hareketli.
Birinin çöpü diğerinin hazinesi.

Kapitalist gerçeklikte kuruntular
ne kadar saçma? Kim gerçekten hasta, kim sağlıklı? Korkulan gerçekleşmese bile korkunun sürekliliği, önlem alma saplantısı içine iter herkesi.

Tasarım hakkında içerik üretme arzusunun ekonomik ‘sürdürülebilirlik’ ile ilişkisinin canlı kaldığı örnekler.

Kişi refikinden bilinirmiş. Pratik edilmeyen vicdan, işe sürülmeyen akıl yarının cehennemini garantiliyor. Herkesin gittiği o mevsimlerden… Kuru, galeta, kırıkkırak ve peksimet. Roman, hikâye, şiir ve Borges. On iki yabancı.

« Kültür sanat yapılarının sadece uyguladıkları politikalarla değil, fiziki varoluşlarıyla da devletin ideolojik aygıtları olabildiğini görüyoruz. Aslında yeni AKM binasının dış cephe tasarımı da doğrudan bunu söylüyor bize. »

« Gözler önüne çırılçıplak konuşlandırılmış kütüphaneler, sahiplerinin gerçekte oldukları kişiyi, olmak istediği kişilik ardında
gizlemek adına kurduğu barikatlar
gibi gelmiştir hep. »

Belki Ali Seydi gibilerin teorik olarak özendiği ‘düzen’ evcilleştirilmiş bir kamusallıktı. “Belki bu nedenle sokaklar güzel, hareketli ya da kalabalık değil sadece ihtiyaçtı, belki tam da bu yüzden ‘yollar, caddeler [...] hiçbir kimsenin
malı değildi.’”

Sokağa bırakılan mobilyalara ne oluyor? Bu nesneler onarım ve ileri dönüşümle tekrar kullanıma sokulabilir mi? Endüstri ürünleri tasarımcıları sanayiye hizmet etmek zorunda mı?

Pink Floyd’un 50 yıllık serüvenini anlatan V&A sergisi uçan domuzlar, gerçeküstü animasyonlar ve ilginç projeksiyonlarla Pink Floyd’a adanmış psikedelik bir zaman kapsülü.

Nasıl yaşamak istediğine dair çok net
ve radikal fikirleri olan bir işveren
Truus Schröder-Schräder, kalksın istenen duvarları hareketlendirebilen bir tasarımcı Gerrit Rietveld ve
bazı açılardan hâlâ avangard bir yapı.

Bir şehrin en önemli politikalarından
biri kültür sanat alanına yapılan yatırım. Bu yatırımın, şehirdeki hayata,
çokluğa, göçmenlere etkisi ve
katılımcı yaklaşımların dönüştürücü gücü üzerine.

Bir kediden öğrenilecek çok şey var. Durmak, yavaşlamak... ama en çok da, yüzünü her fırsatta güneşe dönmek. Üretenler tüketenlerden çok daha cömertler. Hayat yara bere ile dolduruyor vücudu.

Dijital üretim yöntemlerini gündelik hayatın içine dahil eden, hem kendisi hem üretim biçimi kolektif kullanıma uygun, hem de doğayla bağ kurabilen mimari bir prototipin tasarım
ve yapım süreci üzerine.

Herhangi bir şeyi biriktirmek niyetle mi başlar, tesadüfle mi? Dijital koleksiyonlar, yerleşik ol(a)mayanlar için daha mı elverişlidir? Koleksiyonun belleği ile koleksiyoncunun belleği arasında nasıl bir ilişki vardır?

İlkbahar/Yaz 2018 defilelerinde gerçeküstü jestler, bedenin tamamını ele geçiren çiçekler, “pılımı pırtımı topladım, gidiyorum buralardan” diyen kıyafetler göze çarpıyor. Kaçış nereye?

Ölçüler ve ölçekler birbirine karışıyor. Bazı minik dev projeler ‘mimarlık
nedir ki?’ sorusuna cevap verebiliyor.

« [B]u gül-mimarın merakları arasında mesela Léon Bakst’ın … sahne tasarımlarının geziniyor olabileceği
hiç akla gelmiş midir? Daha da uçarsak, kimi erken çizimlerinde sembolist ressam Gustave Moreau’dan bir hava bulunabileceği? »

« Kalıp koleksiyonuyla mimarlık
bence çok iç içe... pozitif nesneyi tasarlayan biri olarak negatifi görmek muazzam bir his doğrusu. »

Doğada pazartesi yok. Aşk var, çaresiz. Dolmuş mu taksi mi belirsiz araçlar. İnsanın termostatı, pek enteresan. Kimileri çocukluktan, kimileri pek tuhaf insanlar. Karnavalı olmayan bir kültürün karnavalı: İstanbul Maratonu.

Arşivler kişi ve kurumların ideolojik meşruiyetini sağlayan şeyler.
Anarşiv, Zeynep Sayın’dan bir önerme: Arşivin varlık nedeninde gedik açan, arşivi arşiv yapan koordinatlarının dışında; ama kendi tanıklığının da, imkânsızlığının da farkında bir şey.

Robotlar kendilerini insandan ayıran
her testi geçtiklerinde ne olur? İnsanın tahakküm arzusunun sonu var mı?

Üç harflilerin en korkulusu GDO’ların sırlarını meydana çıkaran biyoteknoloji podcast serisinin konuğu yine
Orkan Telhan. Şekerden üretilen plastikten ‘insan gen-etiğini’ değiştirmeye kadar pek çok konu.

Dünyada yazıldığı gibi okunduğu sanılan Türkçe dışında başka bir dil yok.
Yeni çağda dil, sadece insanlarla değil makinelerle kurulan iletişim açısından da önemli. Öte yandan Türkçe ideolojik nedenlerle kontrol edilmeye çalışıldıkça zenginleşebilecekken tükeniyor.

« Birçok dolmakalem vardı dolapta, onları bir rafa dizmişlerdi, belki
kırk tane vardı, hiçbiri onun kaybettiği kalem değildi. Demek ki, diye düşünmüştü, okulda kalemini kaybedip bunu dert etmeyen bu kadar öğrenci vardı, çok zengin olmalıydılar. »

Bauhaus, Cocteau Twins, Pixies…
1980 yılından 90’ların başına dek albüm tasarımından müziğe, üretilen her ne ise, onun sadece bir meta olmaması için direnen 4AD’den müzikler.

Sonsuz manzara barındıran İstanbul’a dair, çeşitli araçlarla her an yeniden
bir manzara kurulur. Buna rağmen İstanbul manzarası denince, akla
ilk gelen tarihi yarımada silueti olur.
Bu siluetin diğer İstanbul manzaraları üzerine kurduğu iktidar kaçınılmaz mı?

İlk kış misafiri. Yeterli mi battaniyeler? Ayvalık'ta Hasat Şenliği. Koşulları eşit başlamamış çocuklara elveren bir derneğe destek kampanyası. Koşmak sadece bacakların yaptığı bir eylem değil. Kampanyacılığın başı sonu,
ha lüfer için ha bebekler… bir maraton.

Hip hop çevrelerinde keeping it real
sıklıkla kullanılan bir deyim
—adeta bir tavsiye.
Peki, nedir bu gerçek olmak meselesi?
Bir insan ne yapınca gerçek oluyor?

Kapanan onlarca dükkânın hayaleti arasında Beyoğlu Sineması’na sığınmak. Sinema seyircisini ailesi olarak gören
ve sinemayı filmden öte yaşayan
yer göstericisi Ali Abi’yi dinlemek.

Sayısız yaşantıya ev sahipliği yapan
bir metropol olarak vücut:
“[…] tüm bileşenleri farklı yeğinlik seviyelerinde aktif ve afektif olan dinamik bir kompozisyon […] öngörülemeyen ve ucu açık bir süreç.”

Latince ismi Monstera Deliciosa olan devetabanının adı canavar pençelerini çağrıştıran yaprakları ve çok lezzetli olduğu söylenen meyvesinden geliyor. Yapraklarının delikli yapısı nedeniyle İsviçre peynirine de benzetilen bitki sanatçıların da favorisi.

Meriç Öner ve Melis Cankara ile, mimarla işveren arasındaki kritik ilişkiyi ve iletişimin ürüne nasıl yansıdığını tartışmaya açan araştırma sergisinin, temel kavramları, yapım süreci
ve tasarımı üzerine söyleşi.