2018 yılının bir aralık günü. Elaine’le (Katzenberger) City Lights’ın ikinci katında oturuyoruz. Meşhur Poet’s Chair’i geçici bir süreliğine bu asma kata taşımışlar. Onun hemen yanından girilen büyükçe bir oda. Saatlerce bir sürü şeyden bahis açılıyor. Los Angeles’a kalkacak uçağa yetişmek zorunda olmasam daha da konuşacağız. Onca şey arasından aklımda kalanlar: Elaine’in Katerina Gogou basma tasarısı, Juan Felipe Herrera’nın bana da bir kopyasını armağan etme nezaketini gösterdiği son kitabı, Giants için hüsranla biten bir başka beyzbol sezonu, dünyanın en renkli eşcinsel muhiti olduğu su götürmeyecek Castro’daki son muhalif dalgalanma, Eve Babitz’in bir dönem WeHo’nun altını üstüne getiren delilikleri, Boyle Heights’ta (LA) oturan sevgilisi için planladığı Noel sürprizi ve tabii Ferlinghetti’nin son durumu. Sağlığının iyi olduğunu ama gittikçe kesif bir hâl alan yalnızlığının artık gizlenemez olduğunu söylüyor Elaine. Efsanevi bir kuşağın koruyucu azizi hayatta kalmaya yetecek fiziksel takati buluyor ama o debdebeli yılların hatırası belli ki artık daha fazla büküyor belini. Son birkaç şiirini gösteriyor Elaine. Ferlinghetti’nin tamamen ona has aurası eksik değil ama karanlık bir fona yedirilmiş müziksiz bir melodram gibi tüm kelimeler. Yavaş yavaş ondan sonrasına hazırlanıldığını hissediyorum ama bunu nasıl yapacakları konusunda tam bir istifham hüküm sürüyor. Elaine’in daha birkaç gün önce San Francisco Chronicle’a verdiği mülakattaki ısrarı belirleyici: “We are here to stay.” Ama hemen ardından dünyanın bütün kitap perakendecileri için öne sürülen vadenin dört ila altı yıl arasında olduğunu hatırlıyoruz beraberce. Bir kısmının her hâl ve kârda ayakta kalacak kadar ikonik bir şöhrete sahip olduğuna kuşku yok. Londra’da Foyles’un, Paris’te Shakespeare & Co.’nun, New York’ta Pulitzerli gazeteci George Will’in tüm kentte kurtarılmaya değer yegâne sekiz mil olduğunu iddia ettiği Strand’in, Amsterdam’da Athenaeum’un, Lizbon’da Bertrand’ın yaşayacağı aşikâr. Lakin Bezos’un ve onu izleyenlerin yarattığı tazyikle başa çıkmak neredeyse olanaksız. Bunun bir yönüyle iyi olduğunu zira serbest pazarın evrimindeki zorunlu bir makas geçişine işaret ettiğini konuşuyoruz. Adına kitapçı dedikleri işletme büyük bir hızla atavistik bir girişime dönüşüyor ve buna yazıklanmanın at sırtında yolculuk yapılan günleri özlemekten farkı yok. Ama her şeye rağmen City Lights’ı yaşatma iradesinin hem hayranlık verici hem de esin yüklü bir tarafı var. Küçük bir grup insan dışında kimsenin bilmediği bir San Francisco topografyasının başlayıp bittiği yer orası: Kerouac Alley, Ginsberg Yardbarn, Burroughs Mill, Giorno Street, Orlovsky Boulevard. City Lights artık son derece cesur ve zarif bir hanımefendi olan Elaine Katzenberger’e emanet. Ferlinghetti’nin sessiz vedasından takriben iki buçuk sene önce Gustavo Adolfo Bécquer’in akidesini ona iletmesini rica ediyorum Elaine’den: “Bir gün yeryüzünde hiç şair kalmayabilir ama şiir hep var olacaktır.” Son beatnik de öldü ve o defter kapandı. Şimdi şairin yasına yer açmalı. Ya da barınacak bir yer bulmalı yarasında.
