Billie Eilish’in Your Power adlı video klibinin sinirinizi bozmayı amaçladığını söylemek –ki çevrimiçi ortamda çoğu yorumcunun iddia ettiği şey bu– bir şeyleri olduğundan eksik ifade etmektir.
Aslında ilk göze çarpan şarkının konu aldığı şey (ki bu tam da benim sözünü etmeyeceğim şey). Türler arası* yakınlaşma ise dikkate değer bir diğer husus (ki bundan da söz etmeyeceğim, yalnızca böyle bir senaryonun içinde bulunduğumu hayal dahi edemediğimi söylemekle yetineyim).
E tabii bir de videonun kendisi var, ama bu noktada bir spoiler vermeden şunu söylemem gerek: Önce videoyu izleyin, baştan sona. Tam ekranda izleyin. Kamera olduğunuzu hayal ederek. Ne hissediyorsunuz? Ne yapıyorsunuz?
Bir kamera (ya da drone), bir anakonda olarak yavaş yavaş içeri çekiliyor, ardından Eilish’i sarıp sarmalıyorsunuz, sonrasında ise üç dakika içerisinde gayet çarpıcı, muzafferane bir tarzda yukarı doğru esniyor ve zarif bir hamleyle bükülüyorsunuz, kısa bir süreliğine geri gelmenizin akabinde de geri çekiliyorsunuz.
Ancak anlaşılan o ki geri çekilişiniz göstermelikmiş. (Dört dakikada olan biten başka nasıl açıklanabilir ki?)
Bu video klibi ilk izlediğimde –hâlâ izlemediyseniz yazılanların devamını okumayın– bilgisayarımın şarjı bitmişti ve yeniden açılmasını bekliyordum.** Bekledim. Ama açılmadı.
(Kim kaybetmişti gücünü? Kim geri kazanmıştı onu? Kim kimin fişini çekmişti?)
Eilish Çalışmaları (ve Film/Medya Çalışmaları ve tabii Hayvan Çalışmaları) bölümü için birkaç sorum var: Bu video klipteki öznenin (ve nesnenin) konumu nedir? (Film izlemenin de –diğer her şey gibi– bir özneleşme/nesneleşme meselesi olduğunu unutmayalım.) Kamera/anakonda ve Eilish arasındaki etkileşimin niteliği nedir peki? Kamera/izleyici ile Eilish/anakonda arasındaki ilişkinin ayrıca? Eilish’in söz ettiği şey (şarkıyı söylediği nesne/avcı) ile (anakondayla) özneleşen bir şey olarak Eilish ne tür bir etkileşim içinde?*** Kim av, kim avcı? Kim kiminle birlik hâlinde? Dahası, siz nasıl bir oluyorsunuz izlediğiniz şeyle (Örneğin biz misiniz, ben misiniz, yoksa anonim bir izleyici misiniz)?
Son olarak, bu çoklu güç ilişkileri içerisinde anakondanın/yılanın yeri ne? Bu bağlamda akrabalık, müttefiklik, dostluk, risk, korku, sınır aşımı ve yıkım neyin ifadesi olabilir?
* Burada kasıt, video klibin resmettiği şey olan Eilish ile anakonda arasındaki ilişki. İnsan ile sürüngen arasındaki ilişki diyelim. Tür, burada bir biyoloji terimi olarak kullanılıyor. (ç.n.)
** Burada yazar, İngilizcede hem güç hem de enerji anlamına gelen power kelimesinin çift anlamlılığıyla oynuyor. Bilgisayarın elektrik enerjisi ile Eilish’in sözünü ettiği soyut (ama yer yer de somut) güç arasında ilişki kuruyor. (ç.n.)
*** İngilizcede hem konu hem de özne anlamına gelen subject kelimesinin çift anlamlılığıyla oynanıyor burada. Ama vurgu (sözcüğün hemen ardından gelen parantezin içeriğine bakıldığında) kelimenin ilk anlamında yoğunlaşıyor. (ç.n.)
Bu metin ilk olarak Immanence adlı blog’da (Mayıs 2021), “Cinema as Anaconda” başlığıyla yayımlandı ve yazarın izniyle, Manifold için Hasan Cem Çal tarafından Türkçeye çevrildi ve notlandırıldı.