her yönden görülebilecek ve
kavanoz kapaklarından dokunmuş, alışılmadık bir kilim nasıl tasarlanır,
nasıl uygulanır?
Konuya bir itirafla başlamak istiyorum. Utanıyorum ama hatamın okuyanları düşünmeye teşvik edeceğine ve faydalı bir örnek olacağına inanıyorum. Bir musibet bin nasihat misali.
Çeşitli anahtar kelimelerle nasıl bir reçete hazırlayayım düşünmeye başladım: vegan, vejetaryen, ulaşılabilir, demokratik, pratik, beslenme, atıştırma, tahıl, bakliyat, falan filan. Kolay bir tatlı tarifi olsun istedim. Birkaç yulaflı kurabiye denemesinden sonra pişirmeden yapılabilecek daha da kolay yulaf toplarında karar kıldım. Malzeme listesi oluşturuyorum; yulaf tamam, ekonomik, kolay ulaşılabilir ve nötr bir malzeme. Meyve, kuruyemiş, çay, kahve de tamam. Baharatlarda bir durdum, nerelerden geldiklerini düşündüm –çoğu Hindistan’danmış mesela– ama bal meselesini hiç düşünmedim, atladım. Sanki bal kavanozda var işte öyle. Hem de arıcı arkadaşlarım var, birlikte arılığa gittik ve arıların hayati önemini biliyorum, o kadar yani. Neyse, tarifi Bilge ve Kağan’la paylaştığımda, Kağan’dan cevap, “E bal vegan değil ki…” Daan diye jeton düştü. Bir kere fark edince de çok abes geliyor insana. Düşündüğümü sanarken hiç düşünmemişim. Reçetedeki balı pekmezle değiştirdim, sonra da içinde yaşadığımız sistemin körleştiğimiz saçmalıklarına daldım gittim.
Paylaşmak istediğim çok basit bir reçete. Pişirmeden tek bir kâsede yapılabilecek, oradan buradan, çeşitli tariflerden uyarladığım, keyfe göre değiştirilebilir kolay bir karışım. Oranlar minimum miktar için, 1-2 kişilik.
Malzemeler ve tarif:
• 1/2 bardak yulaf ezmesi
• 1 küçük muz (veya 1/4 bardak elma püresi veya pişmiş balkabağı)
• 1 çorba kaşığı koyu kahve (veya meyve suyu veya çay)
• 1 çorba kaşığı pekmez
• 1 çay kaşığı tarçın
• Azıcık tuz
• İstersen 1 tatlı kaşığı likör veya viski veya rom gibi bir içki
+
Dışını kaplamak için
• 1/4 bardak dövülmüş fındık, fıstık, ceviz, badem veya hindistan cevizi veya pudra şekeri
Yukarıdaki malzemeler en sade versiyon için. Daha yoğun, baharatlı, kakaolu alternatif için 1 çay kaşığı tarçına ek, toplamda 1 çay kaşığı muskat, zencefil, karanfil karışımı ve 1 çorba kaşığı kakao ekleyebilirsin. Kuru meyve de çok yakışıyor, üzüm, kayısı, incir ne varsa olur, bu oranlara 1/4 bardak yeter. Kuruyemişi ise dışında kullanmak güzel oluyor bence, hem güzel görünüyor hem de biraz kıtırlık katıyor ama dilersen içine de ekleyebilirsin.
Muzu ez, diğer malzemeleri ekle, hepsini karıştır, gevşek bir hamur oluyor. Pürüzsüz bir kıvam istersen bütün malzemeleri mutfak robotunda da karıştırabilirsin. Buzdolabında birkaç saat dinlendir, malzemeler hemhal oluyor, yulaflar yumuşuyor, hamur toparlıyor.
Yiyeceğin zaman artık kıvamı toparlanmış olan karışımdan küçük parçalar kopar, yuvarla, havanda dövdüğün kuruyemişlerle kapla. Kaplamak için önerim, dövülmüş kuruyemişleri küçük bir kâseye dök, teker teker topları içine koy, kâseyi salla ve topu çıkar. Elini bulaştırmak istemezsen tatlı kaşığıyla parça parça alıp kaplayacağın karışıma koyup sallayabilirsin. Yusyuvarlak yerine amorf lokmalar da güzel bence, çakıl taşları gibi.
Afiyet olsun!
* Editörün notu: “Demokratik Reçeteler” dizisine adını Defne Koryürek verdi. Bu reçetelerin veganlara, hepçillere ve her keseye uygun olmasını beklesek de amacımız “Masaya koyulan bir tabak nasıl demokratik olur?” sorusunu sormak. Reçeteler Manifold mutfağında editör tarafından uygulanıp fotoğraflanıyor, notları alınıyor ve yazarın onayından geçerek yayına hazırlanıyor.