Manifold iştirakçilerine teşekkür.

İklim ile ekoloji alanlarını sanat bağlamıyla kesiştiren on iki ayrı metinden oluşan Havanın Altı Unsuru yazı dizisinin eşlikçisi olarak tasarlanan, gelmekte olan baharı şimdiden kutlayan bir kısa film.

Bu yıl bir değişikliğe gidip yıl sonu listesini kitaplar değil müzik albümleri üzerine yaptık. Okunabilir değil dinlenebilir materyalden oluşan ve en önemlisi de anında erişimi mümkün bir liste içeriği söz konusu bu yıl. Ama değişen bir şey olduğu gibi değişmeyen bir şey de var pek tabii: Listenin rengârenkliği. Her editörün kendi davetlilerinin katkısıyla oluşan liste metal müzikten klasik müziğe, caz müzikten pop müziğe, punk’tan rap’e, rhytm and blues’dan indie’ye dek pek çok müzik türüyle dolu. Öngörülmemiş bir çokseslilikten mülhem diyelim. Liste yine manifold, fakat bu defa sesli de!

Manifold’un yedinci yaşında pek çok şey değişti. Uzun solukluluğa odaklı ve bunda kararlı, her zamankinden daha çoksesli, çevresi ve kapsam alanı gitgide genişleyen ve katılımında çeşitlilik arz eden bir hâl aldı Manifold.

“Gezegenin artık daha fazla kahramanlık anlatısına değil, dönüştürenlerin kapsayıcı ve umut veren hikâyelerine ihtiyacı” olduğunu savunan Hayalet Hikâyeleri:
Mimarlığın Çuval Teorisi üzerine.

Bu yıl da kimi Manifold iştirakçilerine yıl içinde okuyup en çok sevdikleri veya onları en çok mutlu eden kitabı sorduk. Ortaya çıkan rengârenk ve çok yönlü liste, tam olarak 68 kitaptan oluşuyor.

Bazı Manifold iştirakçilerine yıl içinde okudukları ve onları en çok mutlu eden ya da onlara en çok şey katan kitabı sorduk. Ortaya çıkan çokboyutlu liste, tam olarak 53 kitaptan oluşuyor.

Manifold’da yayımlanmak üzere gönderilen metin, fotoğraf, illüstrasyon, video ve ses belgelerinden beklediğimiz niteliklere ilişkin ipuçları. Beş editörlü dönemin ilk kılavuzu.

Manifold iştirakçilerine yıl içinde okudukları ve onları en çok mutlu eden ya da onlara en çok şey veren kitabı sorduk. Ortaya çıkan ‘rengârenk’ liste, 115 kitaptan oluşuyor.

Arkadaşlık, güven, merak, “az kaynakla ne kadar uzağa gidebiliriz?” sorusu, insanlarla bağ kurma arzusu, üretme ihtiyacı, ortaklık, uzun vadeli düşünmek, öğrenmeye sürekli devam eden bir organizasyon tasarlamak ve hızlı büyümemenin önemi üzerine.

Jeff Talks öncesinde Gizem Aytaç’a, Manifold için hazırladığı yazı dizisinden yola çıkarak, “Senin derdin ne?” diye sorduk. Tasarımcı sunumunda onu, ekolojik, ekonomik ve etik tasarıma —dolayısıyla GOM’u tasarlama ve üretmeye— getiren deneyimleri anlattı.

İstanbul Tasarım Bienali’nin amacını “endüstriyle ilişki kurmak” değil, “eleştirel düşünce için bir platform oluşturmak” olarak gören Deniz, Merve ve Bahar’ın bir araya gelmeden önceki deneyimleri, çalışma süreçleri ve bir bienali nasıl kurguladıkları üzerine.

Hemen hemen her kıtada pek çok proje gerçekleştirmiş yeni medya stüdyosu Ouchhh’un kuruluşu ve işleri üzerine Ferdi Alıcı konuştu. “Veriyi boya, algoritmayı fırça olarak” kullandıkları enstalasyonlara ilişkin “yapay zekâyla çalışmayı çok sevdik,” diyor Ferdi.

Manifold’da yayımlanmak üzere gönderilen metin, fotoğraf, illüstrasyon, video ve ses belgelerinden beklediğimiz niteliklere ilişkin ipuçları. Revize kılavuz.

“Yaratıcı sürecin önündeki en büyük engel korkularımız” diyen Sevgi Arı, “Yaşasın Süreç” başlıklı sunumunda, grafik tasarımda sürece odaklanan sanatta yeterlik tezi için yaptığı araştırma dahilinde ürettiği
çalışmaları paylaştı.

Bu bir “2018’de yayımlanan kitaplar seçkisi” değil. Manifold iştirakçilerine
yıl içinde okudukları ve onları en çok mutlu eden ya da onlara en çok şey veren kitabı sorduk.

Doğada yaşanan deneyimden insan yapımı nesne/yapıya, 2018 yılında Manifold iştirakçilerini olumlu anlamda en çok etkilemiş ‘şey’ler —kitap hariç.

2012 yılında bir tasarım ofisi olarak kurulan Pompaa grafik, kimlik, yayın, sergi, yönlendirme, web, interaktif tasarım ve dijital pazarlama konularında işler üretiyor. Ofiste tasarımlardan Petek, dijital işlerden Ercan sorumlu.

Geçici ve kalıcı kamusal yapılar, SO?’nun başlıca tasarım ve araştırma konuları arasında. Öğrenciliklerinden beri birlikte çalışan Sevince Bayrak ve Oral Göktaş, sunumlarında sanat mimarlık arakesitinde yaptıkları işlerin hikâyelerini paylaştılar.

“Bir sistemi nasıl daha iyi işler hâle getirebilirim?” veya “Bilgiyi daha iyi nasıl kurgularım?” soruları akademisyen bir grafik tasarımcı olan Melike Taşcıoğlu’nun en çok kafa yorduğu meseleler. Öte yandan, onun kendisine en uygun gördüğü unvan: yaya.

“İleri dönüşüm, geri dönüşüm…
Hep değişim dönüşüm… işlerim
öyle işte!” diyor Pınar Akkurt.
Gündelik, her zaman el altında bulunan nesneleri dönüştürerek onları yeni şekiller ve biçimler yaratmakta kullanıyor ve rengi çok seviyor.

Topluluk bahçesi, genç papa, günler, Abbas Akhavan, Met Üst, sahaf, kedi, mekânda adalet, kâseli iblis, Wiseman, müptezhel, dümen, entrika, İnci Eviner, Lin Pesto, caz camiası, OKNOTOK...

Tsang Kin-Wah, kutsal geyik, boğa, Morrisey, Enver İbrahim, ODTÜ, Taksim, Eleanor Bond, yine Faust, Tolga Tüzün, geleceğin kısa tarihi, bisiklet, el Hamra, 3 mavi 1 kahverengi, lama, drone...

Yazıyüzü, hayvan bilinci, Ryue Nishizawa, kare, sayısal Björk, Tove Jansson, parti, Manifold, şehitlik, Nil, onarım, Füreya, alacakaranlık, Kaf Dağı, etik, Ahmet Güntan, akıl, Kill4Me...

Sezgi, ECM, Feyhaman, kâğıt mimarı, ÇIN, palyaço, Faust, Osman Şahin, derinin altında, Nicolas Jaar, TRT, Perec, Mehtap Baydu, Kalben, favori cinayet, uçurtma, seksek, ağlayan...

Tasarım hakkında içerik üretme arzusunun ekonomik ‘sürdürülebilirlik’ ile ilişkisinin canlı kaldığı örnekler.

Kuram ve pratiği birbirinden
ayrı görmediği gibi akademisyenliği, sanatsal üretimi ve aktivizmi de birbirinden ayrı şeyler olarak değerlendirmeyen belgesel sinemacı
ve akademisyen: Can Candan.

Müziğin dünyayı değiştirebileceğine inanılan 90’ların alternatif rock dergisi Ray Gun’ın ilk üç sayısından müzikler: Rage Against the Machine, Sonic Youth, PJ Harvey, Alice in Chains…

Kendi deyimiyle “bir kısım tuhaf tesadüflerle” matbaacı olan Sermet Tolan’ın “paçasına boya bulaşalı” beri hayatının hiçbir döneminde başka bir şey yapmak aklının ucundan geçmemiş. Neredeyse 40 yıldır “kâğıt boyama
ve katlama sanatı”na vurgun.

Design Museum’un 2008 yılından bu yana verdiği Designs of the Year ödülleri ve bu yılın ödül adayları üzerine.

İnsan ve teknoloji arasındaki bağın farklı şekillerde ifade edilebileceği araç, tasarım ve hikâyeler üreten NOHlab, Candaş Şişman ve Deniz Kader tarafından kuruldu. Teknolojinin
sanat ve tasarımla olan ilişkisini sorgulamayı seviyor.

Tüketime karşı bir dükkân!
Yağmur Sencer Musal ve Cahit Musal tarafından kurulan Dank, hâlâ pek benzeri olmayan bir ikinci el mobilya dükkânı ve ürün tasarım ofisi. “Ne kadar çok varlığa sahip olursanız, o kadar tutsak oluyorsunuz”, diyor Yağmur.

‘Sanat olarak hayat’ tanımına
denk düşen, üretiminin metaya dönüşmesinden çok üretimini bildiği tek hayat olarak yaşayan bir tasarımcı, Barney Bubbles üzerine.

34 sergi, 31 müze ve 50’yi aşkın yayını geride bırakmış olan endüstriyel tasarımcı ve müzebilimci Burçak Madran’ın sunumu yedi başlıktan oluşuyor: Öğrenmeye Başlamak, Aramak, Bulmak, Özgürleşmek, İnanmak, Güvenmek ve Paylaşmak.

“Virtual Depictions: San Francisco”, “Wind of Boston: Data Paintings” ve SALT Araştırma arşivindeki 1.700.000’i aşkın belgeyi sınıflayan/ilişkilendiren “Arşiv Rüyası”nın gerçekleştirilme süreçleri, veri işleyen algoritmalar
ve işbirlikleri üzerine.

İpuçları: Yazı tipi tasarımı, font üretimi, Reading, TypeMedia, Type@Cooper, ATypI, TYPO, TypeCon, ISType

Hâlükâr, Gamze İşcan ve Bilge Kalfa tarafından 2012’de kuruldu. Farklı ölçeklerde projeleri disiplinlerarası
bir yöntemle araştıran, tartışan ve geliştiren ekip, her proje için yeni bir tasarım yaklaşımı denemekten ve işin gerektirdiği kadarını yapmaktan yana.

Antilop, ilhamını bilim, sanat ve mimariden alan bir yeni medya ajansı. Refik Anadol, Maurizio Braggiotti,
Efe Mert Kaya ve Serkan Arslan’ın kurduğu ajans, etkileşimli tasarım, görsel/işitsel performans ve veri görselleştirme alanlarında iş üretiyor.

Grafik tasarımcılar arasında tabelacılık yapma hayali sık rastlanan bir hayal olsa da, Bürkan Özkan bu hayali gerçekleştirebilen az sayıda tasarımcıdan biri. Tabelacı dükkânının, yaşamak ve çalışmak için tercih ettiği Balat’a yakıştığını düşünüyor.

Dylan, INXS, Prince, Talking Heads, Coen, Gopher, Basement Jaxx, Yello, Hocus Pocus, Jay Z, El Cuarteto de Nos, Metronomy, Death Cab ..., Emerald, MGMT, Lushlife, Costello & The Roots

İpuçları: umut, marul, şaka, metal, karanlık, yaratıcı, bienal, festival, dil, distopya, nakil, kadın, yağmur, kırılmış kalpler, heyecan, ölüm, asfalt, köprü, manifesto, üretim ve insanlık

Santa Fe’den Kahire’ye Brel, Waits, Gotan Project, Buckley, Madness, Japan, O’Connor, Maalouf, The Clash, RHCP, Beirut, Pere Ubu, Rammstein, Fun Lovin’ Criminals ve Bennett

« ... Haritalamayla başladık şehre bakmaya. Çok basit bir işti haritalama ama ... önce kaldırımdaki kırıkları, çatlakları görüyorsunuz. Sonra insanlar arasındaki çatlakları fark ediyorsunuz. Sonra o çatlaklar için ufak bir mimarlık ofisi ne yapabiliri düşünüyorsunuz... »

İpuçları: Ippolito, Rhizome, äda'web, Eva & Franco Mattes, Olia Lialina, NRPA, net-art, ArtBase, Vuk Ćosić, Jodi, oldweb.today, Alexei Shulgin,
Shu Lea Cheang, Mark Amerika

İpuçları: Tokyo, New York, Paris, Viyana, Bükreş, Moskova, Haruki Murakami, Subway Reads, Life Underground,
Otto Wagner, grafiti, Massimo Vignelli, Martin Kippenberger, Luc Besson

İpuçları: Les Temps modernes, Stack, medya inkübatörleri, bağımsız dergiler, gerçekten bağımsız olmaya çalışan dergiler, indie furyası

2055 yılında, artık gelecekteki hayatlara da temas edebilen bir tasarımcının 10 üssü eksi 43 saniyede aklından neler geçer?.. Peki, bu soruyu ve olası cevabını hayal eden tasarımcı neler düşünür? İfade aracı olarak
neden diyagramı tercih eder?