Kulak verdiğimiz seslerde,
artık susmuş olanların yankısı yok mudur?
—Walter Benjamin, “Tarih Kavramı Üzerine”
Bu video, İstanbul Tasarım Bienali için SO? tarafından üretilen, proje metni yukarıdaki alıntıyla başlayan Ziyaret [The Visit] işi için kurgulandı. 1951–1996 yılları arasında Türkiye’de çekilmiş yirmi adet filmin kolajından oluşan videoda, filmlerde yer alan mezarlık ve ölüm temalı sahneler birbiriyle organik bir temasta olması gözetilerek bir araya geldi. Ziyaret projesi “yaşayanlar ve ölüler arasındaki bir ekran” diye nitelediği mezar taşlarını merkeze alırken, bu tasarım nesnesinin daha geniş anlamda sosyal, toplumsal anlamının da peşindeydi. Ülkenin belli bir döneminin dolaylı tanıklığı olan filmlerden sahneler de ekranda bu bağlamda bir aracı oldu ve ölümün mekânının, mezarlıkların zihnimizdeki farklı kayıtlarını hatırlattılar.
Videoya adını veren “Mezarlık Tangosu”, Öztürk Serengil’in nevi şahsına münhasır tonlamasıyla –muhtemelen doğaçlama yaparak– uydurduğu bir ifade. Adı ve içeriği sebebiyle bu filmin “Mekân Kayıtları” dizisinin son filmi olmasını öngörmüştüm, fakat tüm bu sahneler ölümü bir final olarak anımsatıyor gibi gelmedi. “80 cm eni, 2 metre boyu, 1 metre derinliği” olan çukurlardan hayali ya da gerçek anlamda hayatlarımıza girmiş kahramanların, yani “artık susmuş olanların yankısı” kulaklarımızda canlılıkla tınlıyor.
