Demokratik Reçeteler*
Sizlere Layık
Bir Doğum Günü
Kutlaması

Yaz bitti. Eylül geride kaldı. Bizim evde sonbahar Ada’nın doğum günü demek. Kızım Ada bu yıl on altı yaşına bastı. Ada ilkokuldan beri doğum günlerini kendisi planlıyor ve pastalarını, ikramlarını kendi pişiriyor. Ada yaklaşık 13 yaşından beri çölyak hastası. Annesi olarak hasta demeyi hiç sevmiyorum, çünkü gayet sağlıklı. Yalnızca hiç glüten yememesi lazım. Bunun yanı sıra başka alerjileri de var. Süte ve yumurtaya… Ben de onun yemek programına uyuyorum. Yaklaşık son bir senedir birlikte şekeri de kestik. Bu da bizi tam olarak vegan yapıyor mu bilmiyorum (baldan vazgeçemedik) ama diyetimizi büyük ölçüde kısıtlıyor.

Ada badem krakerlerle, Eylül 2021

Bu yüzden demokratik ve glütensiz bir tarif izleyeceğiz. Elimizde iki atıştırmalık var, tarif ve hazırlığı epey yalın olduğu için iki çeşit birden… Eh, bir de yaş günü partisi hazırlıyoruz. Sofra göz doldurmalı.

Karabuğday Bar

100 g karabuğday [greçka]
6 adet hurma, çekirdeği alınmış

  • Karabuğdayı ılık suda akşamdan bekletin. Aslında hurmayı da bekletirseniz iyi edersiniz, zira doğrayıcıda daha kolay karışır.
  • Hurma ve karabuğdayı doğrayıcıda karıştırın.
  • Hamuru fırın tepsisine yayın.
  • Gofret büyüklüğünde (veya bar) şeritler hâlinde kesin.
  • Fırında 50 derecede 30 dakika pişirin.
Bu tarif sayesinde karabuğdayla tanıştığım için çok mutluyum. Ukrayna mutfağında sağlam bir yeri varmış.
Bir şeyin içine hurma girsin de o şey lezzetli olmasın! Bekletme suyunu saymazsak iki malzemeyle ortaya çıkan bu şahane “bar”ların çok yumuşak bir dokusu ve tadı var. Ada 50 dereceden şaşmıyormuş ama bizim mutfaktaki fırında yarım saat ve 50 dereceyle elle tutulabilir bir sonuç elde edemedim. 180 dereceye çıkmam gerekti. Baştan öyle başlasaydım ne kadar sürede pişerdi bilemiyorum. Bir kez daha pişirirsem bu notu revize edeceğim.

Badem Kraker

1 su bardağı badem unu
3 çorba kaşığı su
1 çorba kaşığı keten tohumu
1/2 çay kaşığı tuz

  • Kuru malzemeleri karıştırın.
  • Yavaş yavaş, karışım hamura dönüşene kadar su ekleyin.
  • Krakerleri şekillendirmek için hamuru kare şeklinde kesin ve fırın tepsisine dizin. (Cam veya Pyrex tepsi de olur.)
  • Fırında 180 derecede 20 dakika pişirin.
Daha önceki vegan kek deneyimlerimde keten tohumuyla tanışmıştım. Ancak orada öğütülmüş hâliyle çalıştığım için bu tarifi ilk okuduğumda tashih var zannettim ve Atakanlara sordum. Keten tohumunu doğrudan kullanmam gerektiğini teyit ettiler. Mutfakta her iki hâli de olduğu için merakımdan bir bardak badem ununu öğütülmüş, diğer bardak badem ununu da öğütülmemiş keten tohumuyla hamur hâline getirdim. Daha bu aşamada arada pek bir fark olmayacağını hissettim.
Hamurlar arasındaki fark az görününce bir kısmına da karabiber ekledim. Sonuçta her iki hamur da şaşırtıcı bir şekilde aynı sonucu verdi. Öğütülmüş keten tohumuyla yapılan hamurdan çıkan kraker biraz daha çıtır olmuş olabilir ama ertesi gün o fark da kayboldu. Karabiberin gereksiz olduğunu düşündüm. Ortaya çıkanlar zaten aşırı lezzetli oldu. Badem unu keşke daha ucuz olsa…

İyi de…

Doğum günü pastasız olur mu?

İki kızım var. Onlar anaokulu ve ilkokul çağındayken kutlamalara tüm sınıf davet edilirdi. Bu yaşa kadar sayısız çocuk yaş günü kutlamasına gitmiş olmalıyım. Çoğunda içimi burkan bir israf gözlemledim. Doğal olmayan canlı renklerde kremalar, şekerden hamurlar, çocuğun boyunu aşan oyuncaklı kat kat pastalar. Kaldı ki, pasta seven, tabağına koyulan pastayı bitiren tek bir çocuğa tanık olmadım bugüne kadar. Anneler de bir çatal alır bir kenara bırakır… Keşke pasta âdeti toptan ortadan kalksa.

Doğum günü pastasız olmuyor. İlla mumlar bir tatlıya dikilecek ve üflenecek.

Ada son zamanlarda davetli olduğu yaş günlerine hediye olarak bu pastayı götürüyor. Böylece aç kalmamış oluyoruz. (Çünkü şeker, süt ürünleri, glüten çıkarıldığı zaman davetlerde yiyecek bir şey bulmamız mümkün değil!)

Mozaik Pasta

Pınar Akkurt’un “Yulaf Topları” tarifini alın. (Bu pasta her tür baharat ve kuruyemişi kaldırıyor. Biz lezzet katmak için mozaik pastanın vazgeçilmezi olan portakal kabuğu rendesi kullandık. Geçmişte ceviz, üzüm ve tarçın üçlemesiyle havuçlu keke şapka çıkarttığımız günler de oldu.) Bahsi geçen gevşek hamuru yuvarlak cam bir kâsenin içine sıkı sıkıya doldurun. İyice sıkıştırın. Üzerinde yumruklarınızla gezip stres atın. Pasta sonradan kâseden kolay ayrılsın diye biz kâse ile hamurun arasına streç film koyuyoruz. Size de tavsiye ederiz. Kâseyi bir iki saat dondurucuda bekletin.

Buzluğa ve çantaya atmaya uygun cam kâse bulamadığım için küçük bir plastik saklama kabı kullandım. Yulafların görüntüsünü sevdiğim için yulaf topları denemesindeki gibi karışımı doğrayıcıdan geçirmedim. Yarım bardaklık tarif pasta olarak (tek kerede) yendiğinde kanımca dört kişilik.

Bizim evde bir iki tane termos çantamız bulunur. Davetli olduğumuz doğum günlerine dondurucudan çıkarttığımız kâseyi termos çantamıza koyup gideriz. Kutlamada, pasta esnasında, kâseyi bir tabağa boca ederek ortaya bir pasta çıkartırız. Bazı anneler sinir olur paralel pastamıza. Biz de boynumuz bükük herkesin bir an evvel pastamızdan tatmasını isteriz. Zavallı pastamız o rengârenk, görkemli pastanın yanında evlatlık gibi durur. Ama sonradan tüm tadına bakanlar bizimkinin açık ara farkla en güzel pasta olduğuna oy birliğiyle karar verir.

Nice güzel yaşlara!

Çay/kahve türleri ve limonataya pek yakışan bir üçlü ortaya çıktığını eklemeli. Nice yaşlara Ada!

* Editörün notu: “Demokratik Reçeteler” dizisine adını Defne Koryürek verdi. Bu reçetelerin veganlara, hepçillere ve her keseye uygun olmasını beklesek de amacımız “Masaya koyulan bir tabak nasıl demokratik olur?” sorusunu sormak. Reçeteler Manifold mutfağında editör tarafından uygulanıp fotoğraflanıyor, notları alınıyor ve yazarın onayından geçerek yayına hazırlanıyor. [E.K.]

Ada Atakan, badem unu, Demokratik Reçeteler, Ela Başak Atakan, glüten, hurma, karabuğday, reçete, tarif, vegan, yeme içme