« Kaleciler yaptığı kurtarışlardan çok, yediği gollerle hatırlanır. Fakat Higuita 1995 senesinde İngiltere’ye karşı öyle bir kurtarış yapıyor ki futbolseverler yediği tüm golleri unutuyor adeta. »

Mauro Icardi’nin 3 Ekim 2023 tarihli maçta saat tam 22:57’de Manchester United’a atmış olduğu golün ekranlara yansıma şekli öyle bir sevinç yarattı ki gol ancak çok kaçışlı perspektifle olan ilişkisinde görülür hâle geldi. Tüm düşey hareketlerin ereğini bulduğu utkulu an.

Astronomik bir pazar olarak futbolun yarattığı mali balonlara, psödo- ve kripto-politik etiketlere ve benzerlerine yapılan yatırımın promosyonuna verilen sözde ilerici desteğin sadece stratejik nedenleri yok, her şeyden önce politik olarak koşullu ekonomik nedenleri var.

Taşına, toprağına ve suyuna göz konulan bir köy üzerine.

Yetenek denen şeye fazlasıyla kafayı takmış dokuz yaşında bir çocuk. Maçlara giriş bileti olarak kullanabileceği tek şey, annesinin verdiği parayla kırtasiyeden aldığı top. Annesi oğlunun dışlanmasından nefret ediyor. Çocuk da Hagi’den.

Londra’nın aristokratları ve burjuvaları balo salonlarında sosyal ağlarını kuvvetlendirirken, kentli işçiler futbol sayesinde mahalle stadyumlarında sınıf bilinci ve aidiyet duygusu geliştiriyor.

« [F]otoğraf ve görsellikle aslında çok yakın bir ilişkisi olan bu dünyaya alışılmışın dışında bakan [Burcu Göknar ve Aytaç Togay’ın serilerinin] ortak yönü, konularıyla kurdukları sistematik uzun süreli ilişki... »

Türkiye’nin belki de en iyi tanınan logolarından birinin, grafik tasarım tarihinde adı anılmayan yaratıcısı
ve yaklaşık yüz yıl önceye dayanan geçmişi üzerine.

« Doğru koşullar oluştuğu zaman taraftar-holigan karşıtlığına dayalı yeni bir bölünme ortaya çıkar; hatta marjinal gruplar, yeterince ‘cefa’ çekmedikleri için, kendi takımlarının taraftarlarından da açıkça üstün olduklarına inanırlar. »

« Bundan on yedi sene önce oynanmış ve büyük ihtimalle o an sahada olanlardan hiçbirinin faal spor hayatına devam etmediği bir mücadeleden
ne öğrenebiliriz? »

« Taraftar sayısının stadyum ve forma satış gelirleri gibi maddi boyutlarının yanında, futbolda başka bir şeyle ikame edilemeyecek manevi bir kıymeti var. Futbolun kent kültürüyle sıkı ilişkisi, mevcudiyetini büyük ölçüde şehir takımları vasıtasıyla oluşturuyor. »

Uzaktan “kanunsuz olduğuna inanılan” Güney Amerika’nın günlük hayatında sadakatle uyulan basit kurallar ve “tribünü seyircisi, öncesi sonrası, ötesi berisi, sosyolojisi politikası olmasa” işe yaramayacak futbol üzerine.

« …durumdan anneme bahsetmedim. Okul takımındaydım ve havalıydım; kendimi iyi hissediyordum. Fakat işler istediğim gibi gitmedi. Gitmemiş yani. »

« Özenle tasarlanmış ve üretilmiş, formaları hayli detaylı boyanmış minyatür futbolcular, fileleri de olan kaleler, yemyeşil çuhadan saha… Üstelik bakmak değil, oynamak için! »

« [F]utbol hâlâ bir erkek sporu,
belki de erkekliğin son kalesi… Dolayısıyla bir kız çocuğun futbol oynamak istemesi, tenis ya da voleybol oynamak istemesinden farklı olarak,
en azından şaşırtıyor ve tartışmaya neden oluyor hâlâ. »

Bir mekân atmosferi, ses, ışık, renk, sıcaklık, malzemelerin dokusu gibi etkili öğelerin ötesinde, mekânsal özelliklerin gerçek veya efsane hikâyelerle bütünleşmesiyle oluşuyor.

Bir futbol takımının şampiyonluğunun bir kentin hayatı için ne demek olabileceğinin en uç ihtimalleri gerçekleşti Leicester’da. Kapitalist futbolun bu ‘tesadüfi’ eleştirisi,
uzun süre ilham verecek.

İpuçları: Football mu soccer mı? Kaleci Albert Camus, Hawking’ten mükemmel penaltı tavsiyesi, Borges, İstanbul’da futbol rüyası, Nick Hornby, Monty Pyton

Brezilyalı ‘doktor’ Sócrates’ten
Papa Francisco’nun San Lorenzo’suna…
20. yüzyılda savaştan kaçanın da,
savaş suçlusunun da gittiği kent
Buenos Aires, futbolun şenlik olarak
yaşanabildiği kozmopolit yer.