bir duygu”
10 gönüllüden oluşan
bir MAG timi olmasını hedefliyoruz”
Bir deprem sonrasında ilk 72 saatteki müdahalelerin ne kadar hayati olduğunu çok acı bir şekilde hepimiz öğrendik. Bu konuda mahalle ölçeğinde bir örgütlenmenin ve eğitimin ne kadar önemli olduğunu da Afet Gönüllüleri Acil Müdahale Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Karadayı’dan dinliyoruz.
Mahalle Afet Gönüllüleri projesi kim tarafından yürütülüyor?
Mahalle Afet Gönüllüleri (MAG) 1999 Gölcük depremi sonrası 2000 yılında Kocaeli’de İçişleri Bakanlığı ile Sivil Savunma Genel Müdürlüğü ortaklığında başladı. Kocaeli sonrası Yalova ve İstanbul ilçeleri mahallelerinde devam etti. 2006 yılında kurulan Mahalle Afet Gönüllüleri Vakfı proje yönetimini üstlendi. 2009 yılında kurulan Mahalle Afet Gönüllüleri Acil Müdahale Derneği (MAG AMEDER) MAG Vakfı ile birlikte Türkiye’nin birçok ilinde MAG Projesini uygulayarak yaygın ve sürdürülür bir proje hâline getirdi. 2017 yılında MAG Vakfı’nın kapanmasından bu yana MAG proje sahipliği MAG AMEDER tarafından sürdürülüyor.
Mahalle Afet Gönüllüleri (MAG) nedir? Ne gibi çalışmalar yürütmektedir?
Afet ve acil durumlarda ilk müdahalenin toplum tarafından yani yerelde yaşayan insanlar, komşular tarafından yapıldığı bilinen bir gerçek. Dünyada afetlere hazır tüm ülkelerde, afetlere hazırlık ve ilk müdahale çalışmalarının bölgede yaşayan toplumdan oluşan afet gönüllüleri tarafından gerçekleştirildiğini ve başarılı olduğunu biliyoruz. Buna yerel kapasite deniyor. Ülkemizde en alt idari yapılardan birinin mahalle olması, afetlere hazırlık ve ilk müdahale kapasitesinin de mahallede olması yaklaşımı üzerinden Mahalle Afet Gönüllüleri Projesi oluşturuldu ve uygulamaya koyuldu.
Mahalle Afet Gönüllüleri belli bir mahallede oturan en az 30 en fazla 60 gönüllüden oluşan 36 saatlik afet ve hafif arama kurtarma eğitimi almış, organizasyon yapısına sahip bir ekip demek. Mahalle Afet Gönüllüleri, mahallelerinde afet ve acil durumlar konusunda bilginin yaygınlaşmasını sağlar, farkındalık yaratır. Afet hazırlıklarını konutların içine taşıyacak ve afet durumunda ilk 72 saat içinde mahallede insani ve teknik kapasitelerin harekete geçmesini sağlayacak çalışmaları organize eder. Bu sayede afet öncesi risk yönetimi, afet anı doğru davranış ve afet sonrası kriz yönetimi süreçlerinin sıfırıncı dakikada başlamasını ve erken müdahaleyle bilinçli kurtarma çalışmalarının oluşmasını sağlar. BM Insarag hafif seviye ekipler tanımına uygun şekilde, ilk dakikalardan itibaren yerelin Afet ve Acil Durum Yönetimine (AFAD) mahallesinden bilgi akışını sağlayarak hızlı ve etkin müdahalede aracı rol oynar. Mart 2021 itibariyle AFAD’ın kentsel arama kurtarma akreditasyonuna da sahip olan Mahalle Afet Gönüllüleri, AFAD’ın en önemli toplum temelli yerel kapasitelerinden biri.
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerine kadar 14 ilde (İstanbul, Kocaeli, Bursa, İzmir, Bolu, Yalova, Sakarya, Çanakkale, Edirne, Muğla, Karabük, Zonguldak, Edirne ve Tekirdağ) 320 mahallede 15.000 gönüllüsüyle MAG ekipleri, 14 ilde 800 gönüllüsüyle İleri Düzey Arama Kurtarma Ekipleri (MAG AME) aktif olarak gönüllülük faaliyetlerini gerçekleştirdi.
6 Şubat Kahramanmaraş depremi sonrası ne gibi çalışmalara başladınız?
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası Mahalle Afet Gönüllülerine Türkiye genelinde Ankara, İzmir, Antalya, Samsun, Eskişehir, Diyarbakır, Erzincan, Gaziantep, Aydın, Balıkesir, Hatay gibi 30 ilden on binlerce başvurunun yapılmasıyla İstanbul başta olmak üzere bu illerde yoğun bir eğitim ve MAG ekiplerinin oluşturulması süreci başladı ve devam ediyor.
İstanbul’un 39 ilçesinin tamamında 500 ayrı mahallede MAG ekipleri, sitelere yönelik Site MAG eğitim süreçlerine devam ediyor. Tüm mahallelerde afet haberleşmesine yönelik Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti (TRAC) işbirliğiyle telsiz altyapısını oluşturmaya yönelik önemli adımlar atıldı.
Gönüllü mahalle sakinleri bu eğitimlere nasıl katılabiliyor? Kayıt süreci nasıl?
Mahalle Afet Gönüllüleri eğitim ve ekiplerine katılmak isteyenler MAG web sayfası üzerinden, 0507 125 72 18 numaralı WhatsApp hattı üzerinden ya da mahalle muhtarlıklarına başvurarak dahil olabilir. Başvuru yapanlar il, ilçe ya da mahalle WhatsApp grupları oluşturularak yeterli sayıya ulaştığında eğitim sürecine başlarız. Eğitimleri tamamlayanlar mahalle ekiplerine dahil olabilir. Engelli yurttaşlar dahil 18 yaşını doldurmuş herkes MAG eğitimlerine katılabilir.
Eğitimler şu an ne süreçte? Kayıt yaptırmak için gecikenler devamındaki eğitime katılabiliyor mu?
İstanbul’da 10.000’in üzerinde İstanbullu ve Türkiye genelinde 30 ilde 15.000’in üzerinde yurttaşın başvurusuyla eğitim süreçlerimiz başladı. Mayıs ayı sonu itibarıyla tüm eğitimleri tamamlayıp, ikinci başvuruda yıl sonuna kadar ülkemizin tüm illerinde, İstanbul’un tüm mahallelerinde MAG ekiplerini oluşturmayı hedefliyoruz.
Bir ailede kaç afet gönüllüsü olmalı?
Bir ailede belli sayıda afet gönüllüsünden daha ziyade her sokakta en az 10 gönüllüden oluşan bir MAG timi olmasını hedefliyoruz. Ayrıca her aile bireyinin afet farkındalık eğitimlerini almasını ve evinde hazırlık yapmasını hedefliyoruz.
Eğitimler kaç aşamada ve nerelerde gerçekleşiyor?
Eğitimlerimiz 6 modülden oluşuyor. 1- Afet Bilinci ve Gönüllülük, 2- Afet Psikolojisi, 3- İlkyardım, 4- Yanma ve Yangın Bilgisi, 4- Afet Haberleşmesi ve Telsiz Kullanımı, 5- Bina Bilgisi, Yıkılma Tipleri, 6- MAG Hareket Planı: Arama Kurtarmanın Aşamaları ve Hafif Arama Kurtarma. Eğitimlerimizin teorik kısımları internet üzerinden, uygulamalar yüz yüze afet eğitim alanlarımızda gerçekleşiyor.