“Meme ameliyatından sonra, fiziksel eksikliğinizi giderebilmek için silikon meme protezi kullanmalısınız. Dış görünüşünüzün düzeltilmesi, kendinize güven kazanmanızda ve yaşamdan zevk almanızda önemli bir adımdır. Yaranız tümüyle iyileşir iyileşmez doktorunuz uygun ve dengeli bir meme protezi önerecektir.”

“Görünüş Probleminin Çözümü” başlıklı bu açıklamayı, “Geçmiş olsun, yeniden sağlınıza kavuştunuz” cümleleriyle başlayan ve narkozun etkisi geçtikten sonra hemşire tarafından verilen Meme Ameliyatı Taburcu Eğitim Formu’nda okumuştum. Narkozun etkisi mi tam geçmemişti yoksa bir an önce iyileşmesi beklenen yarama bu kelimelerle bir kesik daha mı atılmıştı; bilemiyorum. Bu açıklamayı kaç kere okuduğumu da bilmiyorum. Bu, ne yazık ki üzerine düşünmesi de konuşması da kolay olmayan konulardan, çünkü herkesin bedeniyle kurduğu ilişki biricik ve çok özel. Ne bir doğrusu olabilir, ne de bir yanlışı.

Kadınlık, çekicilik, annelik, cinsellik ve estetik görünüm toplumun kadın memesine atfettiği simgeler. Oysa meme de tıpkı diğerleri gibi sadece bir organ. Bu organın kaybıyla baş etmek ve yeni bedeniyle yola nasıl devam edeceğine karar vermek sadece muhatabını ilgilendirse de, toplumun kadın memesine atfettiği anlamın bu yükü ağırlaştırdığı bir gerçek. Öte yandan, “dış görünüşün düzeltilmesi” ve “fiziksel eksikliğin giderilmesi” yaklaşımları da, kaçınılmaz olarak tek yolun rekonstrüksiyon ya da silikon meme protezi olduğu algısını yaratıyor. Halbuki o yara iziyle yaşamayı seçmek mümkün. Yara izi, meme kanseriyle karşılaşmış pek çok kadına bir kayıptan çok bir kazancı, “her şeye rağmen hayatta oluşu” hatırlatıyor. Bu korkulacak, saklanacak ya da utanılacak değil, aksine kutlanacak ve hatırlanacak bir şey olabilir. Yara izini ya da meme protezini seçmek kolay olmadığı gibi herhangi biri diğerinden daha üstün ya da daha doğru değildir. Her iki seçim de özneldir ve hiç şüphesiz farklı zorlukları vardır. Ne ki, bedenimizle kurduğumuz ilişkinin biricikliğine karşın gündelik hayatta kullanılan giysi kalıplarının dayattığı bir norm var. Bu normun dışında kalan bedenlerin, yara izini gizlemeden, iki memeli gibi görünmeden yani en asimetrik hâliyle simetrik olana razı olup onun içinde rahat etmesini bekleyebilir miyiz? Kamuflaja dönüşmeden çıplak gerçekle yüzleşen tasarım örnekleri sadece kişisel üretimlerle ya da farkındalık projeleriyle sınırlı kalmışken, protezi tercih etmeyen asimetrik bedenleri gündelik hayatlarında ne bekliyor? Cevaplar basit ve üzücü: Hayır ve neredeyse hiçbir şey.¹

Me projesi, tek memesi olan kadınların herhangi bir protez olmaksızın kullanabileceği iç çamaşırı, mayo ve üst giyim ürünleri tasarlanmasına önayak olmayı amaçlıyor. Niyeti, konuyu sadece görünür kılmak değil, farklı boyutlarıyla tartışmaya da açabilmek. Bu konuda düşünce üretmek isteyen herkesin katılımına açık ve herhangi bir teknik sınırlaması yok; fikrinizi çizim, desen, fotoğraf, kolaj, model vd. yollarla aktarabilirsiniz. 8 Aralık 2020 Salı gününe kadar elimize ulaşan tüm tasarımlar derlenip projenin işbirlikçisi olan Manifold’da yayımlanacak. Arzumuz, yapılacak okur oylamasıyla her kategoriden birer tasarım seçilerek üretilmesi ve bu ürünlerin fotoğraflanarak kalıplarıyla birlikte manifold.press’ten çevrimiçi erişime açılması.² Tasarımların ihtiyaç duyan ya da isteyen herkes tarafından tekrar üretilmesini mümkün kılacak bu kalıpları, hem projenin sürekliliğini hem daha çok kişiye ulaşmasını sağlayacağı için özellikle önemsiyoruz. 

Bu bir tasarım yarışması değil. Tek memesi olan kadınların asimetrik bedenlerine ve hayata yeniden sarılmalarına destek olmak için başlattığımız fark etme, kabul etme, birlikte düşünme ve üretme çağrısı. Bu sadece bir me çağrısı!

*

Aşağıdaki kategorilerden birine ait tasarımınızı, belge büyüklüğü 5 MB’yi aşmayacak şekilde JPEG ya da PDF formatında; adınız, soyadınız ve iletişim bilgilerinizle birlikte [email protected]’a gönderebilirsiniz.

Kategoriler:

1. Elbise
2. Gömlek
3. Mayo
4. Sütyen
5. Tişört

Tasarımların son teslim tarihi: 8 Aralık 2020 Salı

1. Konuyla ilgili farklı yaklaşımları, kadın bedeninin normatif algısını sorguladığım metinden okuyabilirsiniz.

2. Şimdilik seri üretimin mümkün olup olamayacağını bilmemekle birlikte, seçilen tasarımların özel olarak da olsa üretilmesi konusunda kararlıyız.

* “Me Projesi” için dönüştürerek kullandığımız elbise, gömlek, mayo, sütyen ve tişört çizimlerin kaynağı: ProSymbols, Noun Project

açık çağrı, ameliyat, beden, kadın, kanser, Manifold, Melis Cankara, Me Projesi, sütyen, tasarım, toplumsal cinsiyet