SAHA desteğiyle World Weather Network çerçevesinde üretilen ve sanat ile ekoloji-iklim ilişkisine odaklanan yazı dizisi üzerine Hasan Cem Çal’la söyleşi.

Steven Soderbergh’in 2009 yapımı filmi The Girlfriend Experience, herkesin aklı ve fikrinin parada olduğu 2008 krizi sonrası dönemde Amerika Birleşik Devletleri’nin hâletiruhiyesini ele alıyor.

« Her şey gibi sanatı da yutmaya yönelik sınırları durmaksızın genişleyen kapitalist karantina bölgesinden kaçmanın yolu, makineden bile daha hızlı ivmelenmektir artık. »

« Algoritmaları kullanmak ya da kullanmamak, o karar almadaki potansiyel sosyal risklerle ilgili. […] Maalesef ki işin ucunda ciddi bir maddi çıkar elde etmek olunca, kimse algoritmaların adaletine öncelik vermiyor. »

Renklerin görme ile tat duyusuna etkisi, markalarla özdeşleşen renkler,
yapay zekâyla renk ölçümlemeleri ve sertifikalı renk yazılımlarının baskıda kullanımı üzerine.

« ‹ Daha uzak › daha ne kadar uzağa bakacak? Bienale katılan sanatçılara, sebat eder ve hep Doğu’ya doğru giderlerse en sonunda Batı’daki o muhteşem altın şehir El Dorado’ya varacaklarını mı söyleyecek? »

« İşleyişsiz olmak, faal olmamak demek değildir; aksine şeylerin potansiyelini geri kazandıran, onları yeni şekillerde kullanılabilir hâle getiren faaliyettir. »

« Roman epeyce kalabalık ve Spark, kabul etmek gerekir ki insana pek bayılmıyor. Bir karakterin birden fazla kötücül yanı olabildiğini de eklersek, kitaptaki günahlar geometrik büyüyor. »

80’leri kasıp kavuran Reagan-Thatcher devriminden sonra herkesin sert bir şeye ihtiyacı vardı olanları unutmak için. Bir 90’lar amnezisi olarak hard techno.

Detaylı müzik analiz ve yorumları yerini puanlama ve listelemelere bıraktı.

« Her böyle sabah aklında binlerce
fikir var, nasıl yapılacağını tam da bilemediği. Bir şeyler yapması gerektiğini biliyor, yapamıyor sadece. Onlarca yılı silip atamıyor. O kadar çok hata yapmış ki nasıl düzeltilir bilemiyor. En büyük çıkmazı bu. »

Dağıtan, aşıran, aşındıran, kimi zaman da üfüren rüzgârın Mardin’deki etkileri ya da kirpiklerinizden gözbebeklerinize doğru tatlı bir esintiyle gülümseten sıra dışı bir Mardin okuması…

Fisher can sıkıntısının dikkat dağınıklığıyla ikame edildiği tespitinde bulunur. Börüteçene ise can sıkıntısının üretken kullanımlarını keşfe çıkar. Çiftyönlü bir can sıkıntısı tahlili.

Oyunlardaki arayüzler anlatıda o kadar belirleyici ve hayatı kolaylaştırıcı ki farklı ortamlara da sızmaya başladı. Bu durum isekai adlı anime alt türünde çok net görünüyor. Oyun okuryazarlığı büyük avantaj sağlıyor isekai izlerken.

Lütfü İrdem’in 2022 yapımı filmi Pîrebok, sinemayı mimarlığın tasarlandığı biçimde yani ideal olarak dışavurulduğu bir pratik hâline getirir. Mimarlığı muayyen değil muhayyel kılar: İmgelerle mimarlık yapmak.

« Ambalaj koleksiyonum –koleksiyon demek doğru ise– kendi tasarladığım ambalajları saklayarak başladı. Sonraları bu koleksiyona, rakip ürünlerinkiler de eklendi. »

Çocuklukta “bakılan” comics’ler, gençlikte okunan çizgi romanlar ve macerası 95 yıl öncesine dayanan Tenten’in önceleri koyu kralcı-Katolik, proto-faşist olan çizeri Hergé’in, ortama uyum sağlama yeteneği üzerine.

Ulrich Seidl’ın Paradise üçlemesinin ilk ayağı Paradise: Love, politik bir beden diyalektiği oluşturur. Beyaz bedeni ile siyahi bedeni arasındaki uyumsuzluğun izlerini bireysel bir boyutta tahlil eder.

Film mecrası olarak doğumundan beri sinema türlü yolla üçüncü boyuta açılmaya çalıştı ve ancak kinetik heykeller vasıtasıyla bu açılım uğraşı nihayetine erdi. Genleşen sinemanın prototipik mecrasıydı kinetik heykel.

« Bir oturup dinlesene Âdem, ben duvarları krem rengi bu mahzende çok sıkılıyorum. Pembe duvarlı evin beyaz koltuğuna yerleşip şişenin kapağını çakmağımla açmak istiyorum. »

« Değerin hakiki kaynağı eylemde bulunma kapasitesinin kendisi ya da özgürlüktür. Yararlılığın ötesinde bulunan değer ise güzelliktir ve kendimiz için yarattığımız güzellik sanattır. »

« Bir dostumu kaybetmişim gibi hissediyorum, o da olsa böyle derdi […] Sadece bana değil, etrafındaki herkese, […] sevgiyle yaklaşan, hoşgörüyle arayan soran, bu göç hikâyesinde bana ait hem ilk hem son dayanak. »

Gündelik hayatta, kaldırım ve beden pratiklerinin ilişkisi üzerine düşünceler.

Türkiye’nin modernleşme serüveninin ipuçlarını üstünde taşıyan bir nesnenin koleksiyonu etrafında gelişen kişisel olduğu kadar toplumsal bir mülahaza.

« Şiiri böyle, bütün heteroseksüel çiftleşme öncesi kur klişeleri tükenmiş de artık son çare olarak böyle hafif genizden tüten abuk bir tonla, inceden vurgulaya vurgulaya mısraları düzenli düzensiz okuma işi. Bu nedir yahu? »

Bardaktan boşanırcasına yağan sesler bir taraftayken, gürültü olarak etiketlenip kısılanlar diğer taraftadır. Akustik ekolojiyi ihya edecek sesler onu tahrip ettiği sanılanlar olabilir mi?