KISA
ORTA
UZUN
İNDEKS
televizyon
EMİNE ÇİFTÇİ
[19/07/2025]
The Twilight Zone
ve Normalin Anormalliği
« Her şey tıkır tıkır işliyor; siparişler geliyor, mesajlar okunuyor, takvimler hatırlatıyor. Yüzeyde hiçbir şey eksik değil. Ne var ki tam da bu kusursuzluk duygusu insanı tedirgin ediyor. »
ŞEBNEM BARAN
[11/03/2025]
Peyderpey
The Pitt
Yayın hayatına genel olarak olumlu eleştiriler ve
ER
karşılaştırmalarıyla başlayan “acil servis dizisi”
The Pitt
’in sektör için önemli sonuçları olacak bir davaya konu olması üzerine.
ŞEBNEM BARAN
[11/01/2025]
Peyderpey
MasterChef
ile
Yeni Farkındalıklar ve Eski Hiyerarşiler
Yarışmanın zihinsel sağlık, toplumsal cinsiyet ve sınıf dinamiklerine ilişkin anlattıkları ve sosyal medya üzerine.
CAN BAŞKENT
[15/06/2024]
Dizi İzleyerek Dünyayı Değiştiren Filozoflar
“Boş beleş” televizyon seyrederek hayatın akıp gittiğini anımsamak,
öte dünyanın olmadığını hissetmek
ve ahlakçı/özgürlükçü siyasette ısrarcı olmanın giderek zorlaştığını fark
etmek üzerine.
BURAK CAN BAKNALİ
[16/04/2024]
Buharlaşan Yapıt:
Vaporwave
Buluntu ses, video, fotoğraf ve illüstrasyonların toplamından oluşan, siber uzay ile reel mekânı iç içe geçiren milenyal çocukluk deneyimini estetize eden ve geleceğin imgelemini antik yüzyıllarınkiyle kesiştiren bir müzik.
HARUN FAROCKI
[24/02/2024]
Yort Savul
Hâkimiyet Müziğindir
Video kliplerde, ön plana çıkmasa da alttan alta varlığını sezdiren şey hareketli görüntü ile müzik arasında öngörülemez ilişkiler kurmaktan çok içerik ile reklamı birbirinden basbayağı ayırt edilemez hâle getirmek değil mi?
HASAN CEM ÇAL
[03/01/2024]
The Icardi Effect
Mauro Icardi’nin 3 Ekim 2023 tarihli maçta saat tam 22:57’de Manchester United’a atmış olduğu golün ekranlara yansıma şekli öyle bir sevinç yarattı ki gol ancak çok kaçışlı perspektifle olan ilişkisinde görülür hâle geldi. Tüm düşey hareketlerin ereğini bulduğu utkulu an.
ESEN KAROL
[09/11/2023]
Matbudan Dijitale
Tibor Kalman: “Tasarım sadece bir daktilodur.”
Mükemmel olmayanın güzelliği, vernaküler, tasarımın amacı, M&Co, Talking Heads, Maira Kalman ve aile, fotoğraf, Benetton, Toscani,
Colors
, İstanbul ve kültürel çeşitlilik üzerine.
ŞEBNEM BARAN
[10/10/2023]
Peyderpey
MasterChef
’in Gerçekliği
All Star
sezonunda “gruplar değişiyor
ve dağılıyor. Fakat, bütün değişikliklere rağmen değişmeyen bir şey var: Kadın yarışmacıların sıklıkla hedef alınması.”
ŞEBNEM BARAN
[10/08/2023]
Peyderpey
Hollywood ve Grev
« Bu seferki grevde, çevrimiçi izleme platformlarındaki yayın hakları ile yapay zekânın içerik üretimine olası etkileri masaya yatırıldı. Özetle, değişen ve gelişen teknolojiler yine ana sahnede. »
HASAN CEM ÇAL
[03/05/2023]
Bindirmeler Üzerine Kısa Bir Not
Bir zaman düzeneği olan sinema, ilkin diyakronik zamanı işlemenin aracıydı ki bunu montajla yaptı. Bugün ise sinema, senkronik zamanı işlemenin aracıdır. Art arda dizilen değil üst üste binen zamanı işler yani dosdoğru bindirmelerle çalışır.
HASAN CEM ÇAL
[24/02/2023]
Sismik Bakış
« Ham hâliyle de yeterince vurucu, kırıcı, üzücü, insanı çileden, zıvanadan çıkaran şeyler neden montajlanır, kolajlanır? Bu şeyler hakkında düşünülmesin diye. Gişe rekortmeni filmler gibi izlensinler diye. Bir şovdan farksız olsunlar diye. ‹ Eğlenin diye. › »
NİHAN ERSOY
[16/01/2023]
Yudum Yudum Zehirleniş
« İki kesim de kendisini aynı biçimde, sadece farklı gibi görünen içeriklerle uyuşturuyordu. Hâlbuki ikisinin de ucu aynı yere bağlanıyordu… [...] Evlilik dünyadaki en önemli şey miydi? Yaşamak için elzem miydi? »
HASAN CEM ÇAL
[03/12/2022]
Canlı Yayın ya da Medyatik Telepati
« Canlı yayın izleyicisi bir telepattır. Kendi payına algılamaz, herkesle algıladığını bilir ve duyumsar ki bu, algıyı katmanlı kılıp yoğunlaştırmak demektir. [...] Bir duyu bileşkesi yaratmayan hiçbir canlı yayın yoktur. »
ŞEBNEM BARAN
[10/11/2022]
Peyderpey
The Peripheral
William Gibson’ın aynı adlı kitabından uyarlanan bilimkurgu dizisi
The Peripheral
internetin yankı odalarında pek duyulmadı, hatta eleştirmenlerin beğenisini de toplayabilmiş değil, ancak izleyiciler şimdilik memnun.
ŞEBNEM BARAN
[10/09/2022]
Peyderpey
Bourdain’den Sonra Bourdain
İmajı “tatlı-sert bir ‘kötü çocukluk’tan açık fikirlilik, merhamet, keşfetme merakı ve öğrenme hevesiyle ilişkilendirilen bir markaya” dönüşen Anthony Bourdain üzerine.
ŞEBNEM BARAN
[10/08/2022]
Peyderpey
Mutfağa Dönüş
ve
The Bear
Yazarlığı, yönetmenliği ve oyunculuk performanslarıyla dikkati çeken Christopher Storer projesi, komedi ve dramayı harmanlayan
dramedy
türünü anımsatıyor.
ŞEBNEM BARAN
[08/05/2022]
Peyderpey
Under the Banner
of Heaven
Jon Krakauer’in aynı isimli kitabından uyarlanan dizi gerçek bir suç hikâyesini ele alıyor. Din, istismarcı aile dinamikleri ve birey-devlet ilişkisine dikkat çeken hikâyenin özü tanıdık.
HASAN CEM ÇAL
[03/05/2022]
Electronic Superhighway
ve Televizüel Tinsellik
Nam June Paik’ın
Electronic Superhighway
’i imaj yaratan bir makine olarak televizyona kendi imgesini bahşeder. Televizüeliteyi zamansal, algısal ve düşünsel boyutlarıyla işler.
HASAN CEM ÇAL
[04/12/2021]
Video Sanatı Üzerine Notlar #2
« Video imgeyi (ve dolayısıyla da görüyü) başkalaşımla, salt başkalaşımla, saf oluşla tanımlayan, tanımlayabilen bir mecra. Dolayısıyla genetik belirteci de algısal olanın metamorfozu ve anamorfozu, görsel-işitsel düzeyde. »
ŞEBNEM BARAN
[09/11/2021]
Peyderpey
Succession
Muhtemelen kazanılamayacak bir liderlik yarışı, manipülatif oyunlarıyla herkesi ezen bir baba, birbirini bir kaşık suda boğmaya hazır kardeşler, sempati duyulamayacak karakterler, kompleks aile ilişkilerinin derinliği…
HASAN CEM ÇAL
,
AHMET KEREM KEÇELİ
[23/10/2021]
Nam June Paik ve Elektronik Zaman-İmge
Videonun işlemeye muktedir olduğu zamansal modları keşfe çıkan Paik, elektronik imgelemin Kristof Kolomb’u olarak görülebilir. Tüm yönleriyle keşfettiği ise elektronik zaman-imgedir.
ŞEBNEM BARAN
[09/08/2021]
Peyderpey
MasterChef
« Yarışmanın ülke nüfusu ve izleyicilerin kim olduğunu önce tahayyül edip
sonra bunu yarışma kadrosuna yansıtmaya çalışması kadar,
kadroya dahil edilenlere izleyicilerin verdiği tepkiler de önemli. »
ŞEBNEM BARAN
[17/04/2021]
Peyderpey
Önümüzdeki Sezona Bakalım
2020 yılında önemi tartışma konusu olan pilot bölümlerinin, 2021’de
COVID-19 önlemlerine uygun olarak çekimleri gerçekleşti. Nedir bu pilot denen şey ve nasıl işler?
ŞEBNEM BARAN
[16/03/2021]
Peyderpey
WandaVision
Marvel karakterlerinden Wanda ve Vision’ı bir araya getiren mini dizi, özgün stiliyle sadece süper kahraman türünü seven izleyici ve eleştirmenleri değil televizyon çalışan akademisyenleri de heyecanlandırdı.
TUBA NUR BAKAÇHAN
[14/03/2021]
Spoiler
Avcılığının Sürprizlerle Dolu Tabiatı
« Merak ettiğimiz bir film hakkında yazılmış her şeyi o filme gitmeden de, gittikten sonra da iştahla okuduk. Daha bundan yirmi yıl kadar önce, hiçbir şeyin zevki öyle hemencecik kaçmıyordu. »
ŞEBNEM BARAN
[16/02/2021]
Peyderpey
Gerçekten Ümidi Kestik, Son Umut Kurgu mu?
« ABD’deki seçime hile karıştığı inancı [...] ile Trump taraftarlarının Kongre binasına saldırması
post-truth
çağının eseri. ‹ Aşağıya bak › ve ‹ Aşağıdan › tartışması da. »
ŞEBNEM BARAN
[16/11/2020]
Peyderpey
The West Wing
ile Seçim, Televizyon
ve Başkan Hayalleri Üzerine
Dönüşümde etkili olacak yeni nesil için Bartlet hayallerin başkanı değil.
HASAN CEM ÇAL
[04/11/2020]
Yeni Medya Üzerine Eleştirel Notlar
« Bugün medyayı niteleyen şey […] Değişkenin çokluğudur. Taşmadır. Bilgiyle kaynamadır. Ekran alanı,
işlem alanıdır. […] Kullanımı tanımlayan şey dikkat değil, dikkatin dağılımıdır.
Odağın birliği değil, çokluğudur. »
ŞEBNEM BARAN
[17/10/2020]
Peyderpey
Transplant
“Transplant” bir hastane dizisine isim olunca akla ilk organ nakli gelse de dizinin konusu “transplant” edilen insanlar. Diziyi ilginç kılan ise Suriye’den mülteci olarak Kanada’ya gelen bir doktorun başkahraman olması.
HASAN CEM ÇAL
[03/06/2020]
Medya Üzerine
Eleştirel Notlar
Enformasyon. Güncellik. Spekülasyon. Komplo. Propaganda. Hınç. Pazarlama. Manipülasyon. Rekabet. Söylem. Sinizm. Tarafsızlık. Vekillik. Fenomen. İlgi. Kimlik. Okunabilirlik. Manşet. Mizanpaj. Yayın. Görüntü. İzlenilirlik. Unutkanlık…
ŞEBNEM BARAN
[16/05/2020]
Peyderpey
Beforeigners
Kendinden önceki İskandinav dizilerinden epey farklı bir Norveç dizisi: Hikâye, Norveç’e gizemli bir şekilde farklı zamanlardan gelen zaman göçmenlerinin Oslo limanında denizde bulunmasıyla başlıyor.
HASAN CEM ÇAL
[05/04/2020]
Televizyon Üzerine Eleştirel Notlar
« Televizyonun salık verdiği,
izlenene katılınması, ona reel olarak eklemlenilmesi değil, daha çok,
izlenene bakadurulması, onun uzaktan seyredilmesidir.
Tele-vision
. »
ŞEBNEM BARAN
[16/03/2020]
Peyderpey
Rutin İzleyicilik
Hem medya hem de medya konusunda çalışan akademisyenler gitgide bireyselleşen izleme alışkanlıklarından söz ediyor. Öte yandan izleyicileri birbirine bağlayan bazı kayda değer alışkanlıklar var.
ÇAĞIL ÖMERBAŞ
[14/01/2020]
Lütfen Televizyonunuzun Ayarlarıyla Oynamayın!
Yetersizlik, paranoya ve karamsarlık…
The Outer Limits
’i ıskalamamak gerek, çünkü harika bir maceraya katılmak, iç dünyadan dış limitlere ulaşan şaşkınlık ve gizemi tecrübe etmek için birebir.
FERİDE ÇİÇEKOĞLU
[02/01/2020]
Marie’nin Bakış Açısı
“Tecavüz pornosunu hatırlatacak”
her şeyden kaçınılmış, senaryosu yaşanmış olaylara dayanan, tek boyutlu kadın-erkek temsilinden uzak duran
ve sinema öğrencilerine ders
malzemesi olarak sunulabilecek nitelikte bir dizi üzerine.
ŞEBNEM BARAN
[15/10/2019]
Peyderpey
Line of Duty
Şüpheli polis memurudur. “Beklenmedik karakterlerin dürüstlüğü sorgulanır, asla ölemez denenler ölür ve hayal bile edilemeyecek yolsuzluk davaları masaya yatırılır.” Mutlu son yoktur ama emek bütünüyle de boşa gitmez.
YİGİLANTE KOCAGÖZ
[01/10/2019]
Tıkanma Yıllarımız
ve
The Boys
Süper kahraman sevdası yıpranmanın
ve tıkanmanın eşiğinde. Yapım şirketleri harıl harıl ‘aykırı’ süper kahraman hikâyesi araştırıyor. Uyarlandığı eserden farklı bir yol izleyen
The Boys
dizisi iyi bir başlangıç yaptı.
ŞEBNEM BARAN
[16/07/2019]
Peyderpey
Yaz Dizilerinde
Kadınlar ve Erkekler
Romantik hikâyelere ilham veren zengin fakir çatışmasında maddi sorun yaşayanlar nedense hep genç kadınlar. Farklı güç ilişkileri ilham veremez mi; başka bir ‘gerçek’ hayal edilemez mi?
SİBEL BOZDOĞAN
[07/07/2019]
İki Weimar Polisiyesi: Berlin 1928–1929
Haberlerin sıklıkla kurgu, hatta yalan olabildiği şu günlerde, iki polisiye yazarının bunun tersini başarması ve hayal mahsulü olan hikâye kurgularını, titiz arşiv araştırmalarına ve tarih okumalarına dayandırmaları üzerine.
ŞEBNEM BARAN
[16/06/2019]
Peyderpey
Çernobil
Kaza süreci ve sonrasında yetkililerin davranışları, bürokrasi ve iktidar ilişkisi üzerine pek çok soru ve sorgulamayı mümkün kılan mini dizi
Çernobil
, dizide değinilmese de facianın Türkiye üzerindeki etkilerini düşündürüyor.
ŞEBNEM BARAN
[16/05/2019]
Peyderpey
Gerçek Suç,
Gerçek Kesit
Gerçek suç odaklı yayınların ilk popülerleşmesi şehirleşme sonrası yükselen suç oranlarına bağlanıyor. Dijital teknoloji,
true crime
türüne yeni olanaklar sunuyor.
ŞEBNEM BARAN
[16/02/2019]
Peyderpey
Jack Ryan
’ın Doğu’su
Tom Clancy’s Jack Ryan
’ın konusu küresel terör. Ancak “Ortadoğuluların hepsi kötü değildir” ve “şiddet şiddet doğurur” mesajı vermeye çalışmasına karşın
Jack Ryan
girdiği mayın tarlasından hasarsız çıkamamış.
ŞEBNEM BARAN
[16/01/2019]
Peyderpey
Reality TV
, Palu Ailesi ve Neoliberalizm
« Her vaka sonrasında hayat
izleyiciler için devam ederken
benzer kurbanlar, benzer hayatlar yaşamaya devam ediyor. »
ŞEBNEM BARAN
[17/12/2018]
Peyderpey
Yaklaşan Ödül Sezonu
Sivil toplum hareketlerinin ve film sektörünün içinde değişim hedefleyen organizasyonların ödüllere etkisi yadsınamaz. Yine de Hollywood’un
en sevdiği konu Hollywood’un
kendisi olacak.
ÇAĞIL ÖMERBAŞ
[11/11/2018]
Tamamen Yenilenen Sabrina
Güçlü kadın karakterler, kesilen boğazlar, ustaca kaybedilen cesetler, etrafa saçılan bağırsaklar, titizlikle planlanmış ritüeller, sağlam büyücülük referansları ve korku filmi takıntılılarına her sahnesi şölen niteliğinde bir dizi.
ŞEBNEM BARAN
[16/09/2018]
Peyderpey
Pazar
Western
’lerine Veda
Her şey değişirken, pazar sabahı
western
kuşağının yayından kaldırılması kararı pek şaşırtmasa da TRT’nin
ve kamu yayıncılığının hayatımızdaki yeri üzerine düşündürüyor.
ÇAĞIL ÖMERBAŞ
[10/09/2018]
Dönüşebilen Şeyler
Spies Like Us
’tan
Transformers
’a “göründüğünden daha fazlası
”
şeylerin renkli dünyası ve sıradan bir şeyin sıradışına dönüşebilme ihtimalinin hayatın monotonluğundan
bıkkın olanlar için giderek daha çekici
bir hâle gelmesi üzerine.
DAHA ÇOK KONU