Geçen sonbaharda Apple ve Disney’in çevrimiçi izleme platformlarıyla sektöre girişiyle başlayan ve COVID-19 sonrasında medya sektörünün karantina şartlarına uyma telaşıyla alevlenen sinema ve televizyonun geleceğinin nasıl olacağı tartışmalarında aralık ayı başında sürpriz bir gelişme oldu. Çeşitli aşı haberleri normalleşme ve sinemalara dönüş ümidi yaratmışken Warner Bros. şirketi, 2021’de filmlerini sinema salonlarıyla aynı anda HBO Max üzerinden yayımlayacaklarını açıkladı. Plana dahil olan filmler arasında Matrix 4, Dune ve Godzilla vs. Kong gibi heyecanla beklenen büyük bütçeli projeler olunca sektörde büyük bir şaşkınlık yaşandı.

Aslında nisan ayında dağıtımcı Universal’ın Trolls World Tour filmini sinema ile aynı anda online izlemeye sunmasından beri bu yeni dağıtım modeli¹ konuşuluyordu. Universal’ın sinema zincirlerinin tepkisini toplayan kararı gibi Warner Bros.’un açıklaması sektörü pek mutlu etmedi. İlk tepki yine sinema salonu zinciri AMC’den geldi. Şirketin başkanı Adam Aron, Warner Bros.’a aba altından sopa gösterip sonuna kadar kendi haklarını savunacaklarını ve Warner Bros.’un kazancının AMC’nin kaybına sebep olmaması için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi; yani aynı anda HBO Max üzerinden yayınlanacak Warner Bros. filmlerine salon vermeyecekleri sinyalini verdi.

Daha sonra Oscar ödüllü yönetmen Christopher Nolan, “Endüstrinin en büyük sinemacıları ve önemli film yıldızları gece yatağa en büyük film stüdyosu için çalıştıklarını düşünerek girdiler ve sabah uyandıklarında en kötü online izleme platformu için çalıştıklarını öğrendiler” diyerek son filmi Tenet² dahil olmak üzere pek çok projede beraber çalıştığı Warner Bros.’a karşı isyan bayrağını açtı.³

İlk bakışta özellikle yönetmenlerin eserlerini büyük ekranda ve sinema salonu atmosferinde izleyiciyle paylaşma arzusu akla gelse de aslında Nolan’ın dile getirdiği ve filmlerini beklenmedik şekilde HBO Max’te bulanların paylaştığı tepkinin ardında yatan maddi endişelerin önemi büyük.

Büyük gişe getireceği tahmin edilen filmlerin yönetmen ve oyuncularıyla yapılan –ve aynı anda onların kazancından pay alan menajer ve ajans temsilcilerini ihya eden– gişe kârından yüzde veren anlaşmalar HBO Max için geçerli değil. İşleri daha karıştıran detay ise Warner Bros. yöneticilerinin, HBO Max ile işbirliği içeren yeni dağıtım modeli üzerinde ilk çalışmaya başlayınca, Wonder Woman 1984 filmi yönetmeni Patty Jenkins ve Gal Gadot’a gişe kazancından yüzde olarak alacakları tahmin edilen parayı ödemeyi kabul etmesi. O esnada sadece bazı filmleri kapsayacağı düşünülen bu işbirliğine 2021’deki tüm Warner Bros. filmleri dahil edilince herkese aynı ücret vadedilmedi. Diğer bir deyişle, online dağıtımdan kaynaklanacak ekonomik dezavantaj, her yönetmen ve oyuncuyu aynı şekilde etkilemeyecek. Onlarla beraber ekonomik kayba uğrayacaklarını düşünen menajer ve ajan temsilcileri durumdan hayli rahatsız.

Özetle Warner Bros. filmlerini HBO Max üzerinden yayınlayarak hem sinema salonu sahiplerini, hem yönetmenleri, hem oyucuları, hem de onların etrafında yer alan ekiplerini kızdırmış oldu. Peki şirketi önceden tahmin edilebilecek böyle bir tepkiye rağmen bu karara iten nedir?

Belki bu soruya yanıt vermeden evvel Warner Bros. ve HBO Max arasındaki bağları tanımlamakta fayda var. 2018’de telekomünikasyon devi AT&T’nin medya şirketi Time Warner’ı alması sonrası ortaya çıkan yeni holdinge verilen isim WarnerMedia olmuştu. Büyük bir tekel yaratacağı endişesiyle ABD Adalet Bakanlığı’nın karşı çıktığı bu birleşmeye uzun bir mahkeme sürecinin ardından izin verildi. Böylelikle WarnerMedia, Warner Bros., CNN, HBO, Cinemax ve TNT gibi önemli markaları altında toplayan bir organizasyon hâline geldi.

Tarihte çeşitli satın alma ve birleşmelerle bugüne gelen WarnerMedia farklı mecralarda içerik üretip yayımlayan tek büyük holding değil elbette. NBCUniversal-Comcast, ViacomCBS ve son olarak 21st Century Fox’u alarak daha da büyüyen Disney aynı şekilde dallanıp budaklanmış örnekler arasında. WarnerMedia’nın rakiplerinden farkı, ciddi bir borç altında olması. WarnerMedia’nın borçları kapatmak için kendi altında yer alan şirketlerin bazılarını satmak niyetinde olduğuyla beraber AT&T’nin, WarnerMedia’yı toptan satma ihtimali konuşuluyor.

O yüzden HBO’nun yeni online izleme platformu HBO Max ile WarnerMedia şemsiyesi altında beraber olan Warner Bros. stüdyosunun işbirliği köprüden önce son çıkış sayılabilecek bir strateji.

Yeni platformu öncesi HBO, kablolu televizyon izleyicilerine online erişim sağlayan HBO Go ve kablolu televizyon üyeliği olmadan HBO içeriğini online izleme imkânı tanıyan HBO Now ile internet yayıncılığına yatırım yapmıştı. Bu sene yayına başlayan HBO Max ise kablolu televizyon kanalı olan HBO içeriğinin dışında geniş bir katalog sunuyor. Söz konusu katalogda HBO Max’e özel orijinal içerikle beraber popüler sitcom Friends gibi diziler mevcut. HBO Max’e özel içerikleri arasında Anne Hathaway’li The Witches, Kaley Cuoco’lu The Flight Attendant, Seth Rogen’lı An American Pickle, Selena Gomez’li Selena + Chef ve Ridley Scott projesi Raised by the Wolves var.⁴ Tüm bu isimlere bakınca WarnerMedia’nın HBO Max’e yatırımının ne kadar büyük olduğu belli oluyor. 

Yatırımı Warner Bros. filmleriyle desteklemenin ne kadar mantıklı olduğu sorusuna cevaben Deadline yazarı Anthony D’Alesandro, COVID-19 nedeniyle sinemada az izlenmesi muhtemel filmleri kullanıp HBO Max üyelerinin sayısını artırmanın mantıklı olabileceğini söylemiş. D’Alesandro’nun bir diğer önemli tespiti, asıl hedefin WarnerMedia ve dolayısıyla HBO Max’in sahibi olan tüm AT&T kullanıcılarını üye yapmak olduğu. Bu noktada AT&T’nin, ABD’nin en büyük mobil iletişim şirketi olduğunu belirtmek gerek. D’Alesandro’ya göre Warner Bros. ve HBO Max işbirliği, WanerMedia için mucize bir kurtuluş sağlayabilir. Tabii D’Alesandro ve sektörü biraz tanıyan herkesin fark ettiği gibi bu plan WarnerMedia’yı batışa götüren son hamle de olabilir. Özellikle Christopher Nolan’ın sert açıklamasına bakarsak, Warner Bros. ve dolayısıyla WarnerMedia güvenilirliğini ve ünlü yönetmenlerle gelecekte çalışmaya devam etme ihtimalini büyük bir riske atmış durumda.⁵

Dune’un yeni versiyonunun yapımcısı Legendary Entertainment şirketinin, Warner Bros. stüdyosunu dava edeceği yönünde haberler riskin büyüklüğüne işaret. Filmin yönetmeni Dennis Villeneuve’un zehir zemberek bir açıklamayla HBO Max planına şiddetle karşı çıkması iddiaları destekler nitelikte. Eğer her yapımcı Wonder Woman 1984 için Patty Jenkins’e verilen gibi bir ödeme isterse ya da tazminat isterse WarnerMedia ayakta kalamaz. Ayrıca WarnerMedia’ya karşı toplu bir hareket HBO Max’in gelecekte yayımlayacağı içerik kataloğunu tehlikeye atabilir.

Sektörün tepkisinden daha önemli tek şey ise izleyicilerin tepkisi. HBO Max’in son günlerdeki performansına bakılırsa, izleyiciler yeni platforma ısınmış. HBO Max orijinal dizisi The Flight Attendant ile HBO’da yayımlandıktan sonra HBO Max’ten izlenebilen Nicole Kidman ve Hugh Grant dizisi The Undoing, platforma çok sayıda izleyiciyi çekmiş.

Eğer sektör tepki, tehdit ve hukuki işlemlerle Warner Bros. filmlerinin HBO Max’te yayımlanmasına engel olmazsa evlerinden istedikleri gibi çıkamayan sinemaseverlerin bir kısmının HBO Max üyeliğine yönelmesi kaçınılmaz. Böylece HBO Max, Netflix ve Amazon için Disney, Apple ve Peacock’tan daha ciddi bir rakip olabilir. Şimdilik sadece Amerika’da erişilebilen platformun önümüzdeki sene Avrupa’ya açılması bekleniyor.⁶ Hollywood, Warner Bros. filmlerinin HBO Max üzerinden dağıtımı konusunda bir mutabakata varırsa önümüzdeki yıllarda pek çok pazarı etkileyen bir değişim söz konusu olabilir. Bu sebeple daha çok Amerika’daki sektörü ilgilendiriyor gibi görünen tartışmalar ve HBO Max’in tartışmalardaki rolü, takip etmeye değer. 

1. Disney, merakla beklenen filmi Mulan için yeni online izleme platformu Disney Plus ile benzer bir uygulama denedi; fakat hem filmin platform üyeliğine ek olarak ücrete tabi olması hem de kültürel temsiliyet konusunda problemli bulunması nedeniyle bu denemenin çok başarılı olduğu söylenemez.

2. Nolan’ın son filmi Tenet, karantina nedeniyle gişede masrafını bile çıkaramadı. Film, başarısız salon performansı sonrasında 15 Aralık’ta çevrimiçi olarak izleyiciyle buluşacak.

3. Nolan’ın açıklamasının orijinali: “Some of our industry’s biggest filmmakers and most important movie stars went to bed the night before thinking they were working for the greatest movie studio and woke up to find out they were working for the worst streaming service.”

4. Klipler ve diğer diziler için: “A Complete Guide to HBO Max’s Original Shows and Movies”

5. Yönetmen sendikası DGA de Warner Bros.’un bu seneki tüm filmlerini HBO Max üzerinden dağıtma kararına karşı sert bir açıklama yaptı: “DGA Tells WarnerMedia That Deal To Release 2021 Warner Bros Movie Slate On HBO Max Is ‘Unacceptable’”

6. HBO Max henüz sadece ABD’den erişiliyor ancak HBO’nun dünyanın çeşitli yerlerinde yerel kanalları var. Ayrıca HBO içeriğine başka kanallar üzerinde erişim sağlayan ortaklıklar da söz konusu.

HBO Max, pandemi, Peyderpey, Şebnem Baran, sinema salonu, streaming media