Jordan Peele,
Get Out, 2017,
kaynak: Lost in the Movies
Wax
Get Out

Jordan Peele’nin Get Out’unun orijinalliği, paradoksal bir şekilde, hiçbir orijinalliğinin olmamasında. Öyle ki filmin genel planı göz önünde bulundurulduğunda, filmde orijinal denebilecek hiçbir şey olmadığı gibi, olmaması da gerekiyor; zira film klişeler üstünden iş görüyor ve bu klişelere seyirciyi duyarlı kılmaya çalışıyor, yoksa başka bir şeye değil. Böylesi bir “çalışma şekli” iki nedenle orijinal değildir: bir, klişelerle dalga geçmek klişeleri benimsemekten farksızdır ve klişe üretmekten fazlasını yapmaz ve iki, bu hâlihazırda ziyadesiyle yapılmıştır, dolayısıyla bunu yapmanın yani klişeyle maytap geçmenin kendisi de artık bir klişedir. Get Out, tam da bu ikinci nedende kendi varlık nedenini buluyor ve bu nedenin nihai sonucu oluyor: Yeni Amerikan sinemasının keşfettiği şeyi, klişelerle alayı kendi üstüne kıvırmak ve klişeyle dalgayı, klişenin alaycı, sinik üretimini klişeleştirmek. Bu noktada Peele, farkına dahi varmaksızın mükemmel bir sonuca varır: Film o kadar orijinal değildir ki, içerdiği klişelerden bu klişelere yaklaşımına dek (The King of Comedy böylesi filmlerin yegâne atasıdır) o denli klişedir ki, bu tip bir filmin klişe olduğu dahi söylenemez, ancak klişeden klişe olduğu söylenebilir. Irksal espri ve basmakalıplardan bunların sunumunun (teknik anlamda) komikliğine dek her şey bilindik anlamıyla sinik olduğu kadar sarkastiktir, ama bu sefer bir başka amaçla: Klişeye dönük klişeleşmiş yaklaşımın ta kendisini klişeleştirmek. Diğer bir deyişle: Bir “orijinal klişelik” hâlinin keşfi. Bizim bu filmi konuşmayı arzu etme nedenimiz de biraz bu; klişelerle ne yapıp ettiğine bakmak. Amerika eleştirisinin en Amerikan hâllerinden birini (her şeyi klişe addetmek) nasıl dirilttiğini, post-milenyal hâle getirdiğini incelemek. Wax için biçilmiş kaftan. Bullet’lar:

  • Geniş planlar ve gerilim.
  • The Stepford Wives’ın çeşitlenişi.
  • Irksal olanın ödipalizasyonu.
  • Pamuğun anlamı.
  • Sembolizmin açıklığı.
  • Bastırma ve oyunculuk.

Podcast Türkçe ve süresi 29:52

bölüm kapak tasarımı: Berk Özalp

Berk Özalp, film, Get Out, Hasan Cem Çal, ırkçılık, Jordan Peele, klişe, podcast, sinema, Wax